Oznaczenia żarówek i klasy efektywności energetycznej
Lampy pełnią istotną rolę w każdej aranżacji oświetleniowej, a ich podstawą są odpowiednio dobrane źródła światła. Oznaczenie żarówki obejmuje takie dane jak: moc, napięcie, strumień świetlny, temperatura barwowa, współczynnik oddawania barw, rodzaj trzonu, liczba cykli pracy, czas nagrzewania oraz klasy efektywności energetycznej żarówek. Wyjaśniamy, jak odczytywać te oznaczenia i co tak naprawdę się za nimi kryje.

Oznaczenia żarówek – ogólne parametry
Na opakowaniu każdej żarówki, bez względu na rodzaj i model, znajdują się oznaczenia danych technicznych. Warto znać symbole na żarówkach, aby móc odpowiednio dobrać je do swoich potrzeb.
Moc żarówki
Wartość mocy, wyrażona w watach (W), informuje o poborze energii przez źródło światła. W przypadku nowszych technologii, takich jak LED czy świetlówki kompaktowe, nie przekłada się ona bezpośrednio na jasność, dlatego producenci często umieszczają porównanie do tradycyjnych żarówek żarowych. Przykładowo, żarówka o mocy 10 W może odpowiadać klasycznej żarówce o mocy 60–75 W – zależnie od typu źródła i jego efektywności świetlnej.
Napięcie
Jednostką miary dla potencjału elektrycznego jest Wolt (V). Żarówki przeznaczone są do pracy pod różnym napięciem, dlatego ważne jest, aby zwracać uwagę na tę wartość, ponieważ w niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie transformera.
Jasność żarówki – lumeny
Jasność to nic innego jak strumień świetlny, którym żarówka emanuje. Jednostką miary strumienia świetlnego są lumeny (lm). Im więcej dana żarówka ma lumenów, tym emitowane przez nią światło jest jaśniejsze. Jest to oznaczenie charakterystyczne dla oświetlenia LED.
Temperatura barwowa
Temperatura barwowa wyrażana jest w stopniach Kelwina (K). Na opakowaniach żarówek można znaleźć przeróżne wartości tej jednostki, ponieważ to od niej zależy emitowana barwa światła:
- barwa ciepła – poniżej 3000 K,
- barwa neutralna – od 3500 K do 5000 K,
- barwa zimna – powyżej 5000 K.
Współczynnik oddawania barw
Jest to wskaźnik CRI, który informuje o tym, w jakim stopniu żarówka oddaje naturalne kolory oświetlanych przedmiotów. Przedział tego współczynnika wynosi od 1 do 100 – im większy wskaźnik CRI, tym większe oddanie naturalnych kolorów.
Nowe oznaczenia żarówek energooszczędnych
Od 2021 roku obowiązują nowe oznaczenia żarówek, które wprowadziły uproszczoną skalę efektywności energetycznej od A do G. Stare klasy energetyczne odeszły w zapomnienie – zrezygnowano z A+++, A++ czy A+, ponieważ były one nieczytelne dla konsumentów i zbyt optymistyczne wobec rozwoju technologii LED. W nowym systemie nawet bardzo wydajne żarówki mogą otrzymać klasę C lub D – nie oznacza to gorszej jakości, lecz bardziej wymagające kryteria oceny. Skala ta dotyczy zarówno żarówek LED, jak i innych źródeł światła objętych regulacją.
Liczba cykli włączania i wyłączania, czas nagrzewania
Liczba cykli to wielkość, która decyduje o potencjalnej trwałości produktu. Czas nagrzewania natomiast informuje o tym, ile żarówka potrzebuje, aby osiągnąć pełny strumień światła. Jeżeli czas nagrzewania żarówki jest długi, wówczas lepiej nie instalować jej w miejscach, gdzie źródło światła potrzebne jest na krótką chwilę.
Gwinty żarówek oraz ich trzony
Na opakowaniach żarówek można zauważyć różne oznaczenia, takie jak np. żarówka E27. Co to znaczy? Jest to nic innego jak rodzaj gwintu oraz trzonu.
- E27 – jest to najpopularniejszy typ gwintów w żarówkach. Takie źródła światła przystosowane są do pracy o napięciu 230 V.
- E14 – żarówki z tym gwintem najczęściej używane są do lampek oraz kinkietów. Ten rodzaj oświetlenia pracuje przy instalacjach o napięciu 230 V.
- GU10 – żarówki z takim trzonem używane są głównie przy instalacjach sufitowych i punktowych. Żarówki GU10 dostosowane są do napięcia 230 V.
- MR16 – źródła światła z trzonem MR16 występują w dwóch wersjach napięciowych (w przypadku żarówek LED jest to 12 V, natomiast przy innych instalacjach jest to wielkość 230 V).
- G9 – taki trzonek ma charakterystyczne nóżki przypominające pętelkę. Przystosowane są do napięcia 230 V.
- G6,35 – jest to trzon, który ma pogrubione nóżki. Takie żarówki pracują przy instalacjach o napięciu 12 V.
- G4 – jest to trzonek, który często występuje w lampach LED. Takie źródła światła dostosowane są do napięcia 12 V.
Mały gwint żarówki – oznaczenie
W wielu lampkach nocnych, kinkietach czy oświetleniu dekoracyjnym spotykana jest żarówka mały gwint, oznaczenie której to najczęściej E14. Średnica trzonu tej żarówki wynosi 14 mm, co pozwala na zastosowanie jej w niewielkich oprawach. Tego typu modele działają zazwyczaj przy napięciu 230 V, a ich kompaktowy rozmiar sprawia, że świetnie sprawdzają się w miejscach o ograniczonej przestrzeni montażowej.
Duży gwint żarówki – oznaczenie
Jednym z najczęściej używanych typów żarówek w domach i biurach jest ta z dużym gwintem – oznaczona jako E27. To standardowy trzon o średnicy 27 mm, który pasuje do większości klasycznych opraw oświetleniowych. Żarówki z tym oznaczeniem działają przy napięciu 230 V i są dostępne zarówno w wersjach LED, jak i energooszczędnych czy halogenowych.
Oznaczenia świetlówek – co warto wiedzieć
Choć świetlówki są coraz częściej wypierane przez technologię LED, nadal występują w wielu instalacjach, szczególnie w oświetleniu przemysłowym i biurowym. Oznaczenia świetlówek obejmują takie dane jak moc, długość, rodzaj trzonka (np. G13 lub G5) oraz temperatura barwowa. Znajomość tych parametrów pozwala dobrać właściwe źródło światła do istniejącej oprawy.
Oznaczenia żarówek LED i ich charakterystyka
Żarówki ledowe są o wiele bardziej energooszczędne niż tradycyjne żarówki żarnikowe, ponieważ ich zużycie energii jest nawet o 90% mniejsze. W przypadku żarówek LED niski pobór prądu nie ma znaczenia na emanowany strumień światła – tak jak jest to w wypadku tradycyjnych żarówek. Lampy ledowe mają jeszcze inne zalety, którymi są:
- duży strumień światła (nawet do 300 lm/W),
- bardzo krótki czas osiągania pełnej jasności (poniżej 1 sekundy),
- bardzo dobre oddanie barw światła,
- możliwość uzyskania światła o różnej barwie,
- nie zawierają toksyn, np. rtęci;
- niewrażliwość na liczbę cyklów włączeń i wyłączeń (dzięki czemu mogą służyć nawet do 25 lat).
Oznaczenie żarówek halogenowych i ich cechy
Żarówki halogenowe są specjalną odmianą gazowych źródeł światła, w których oprócz gazu znajduje się halogen, czyli fluorowiec (najczęściej stosowanym rodzajem fluorowca w takich żarówkach jest jod). Halogenowe żarówki pozwalają na zwiększenie temperatury barwowej żarnika do 3200 K, dzięki czemu wzrasta jej strumień świetlny – nawet do 18 lm/W. Główne cechy tych żarówek to:
- wysoki wskaźnik CRI (100), dzięki czemu świetnie sprawdzają się w takich pomieszczeniach jak łazienka;
- jednolite światło,
- możliwość stosowania ściemniaczy,
- obecność filtrów UV, dzięki czemu są nieszkodliwe dla oczu,
- niska wartość strumienia świetlnego – dzięki temu takie żarówki dobrze sprawdzają się w małych pomieszczeniach.
FAQ:
1. O czym informują oznaczenia żarówek LED i świetlówek?
Najważniejszymi informacjami, które można znaleźć na opakowaniach żarówek, jest ich moc, długość, rodzaj trzonka, napięcie, strumień świetlny, temperatura barwowa, współczynnik oddawania barw, energooszczędność oraz liczba cykli włączania i wyłączania.
2. Oznaczenie żarówek LED – czego można się dowiedzieć?
Oznaczenia na żarówkach LED podpowiadają parametry jakości i wydajności źródła światła. Do takich danych należą m.in. moc, strumień świetlny, napięcie, rodzaj trzonu czy żywotność. Występuje również oznaczenie barwy światła LED, które pozwala określić, czy dana żarówka emituje światło ciepłe, neutralne czy zimne.
3. Czy przy wyborze źródeł światła warto zwrócić uwagę na osprzęt elektryczny?
Tak – zwłaszcza jeśli zależy nam na spójnej i bezpiecznej instalacji. Oprócz żarówek istotne są również gniazdka i włączniki, które muszą być dopasowane zarówno technicznie, jak i wizualnie do wnętrza. Wśród popularnych rozwiązań wyróżniają się m.in. gniazdka i włączniki HAGER czy osprzęt elektryczny Berker.